Prinsip
Oyunda yalnız oyunda olan vəziyyətdəki oyunçular iştirak edə bilərlər.
Açıq oyunda oyundankənar və oyunda olan vəziyyət
1. Açıq oyunda oyunçu topu daşıyan və ya sonuncu dəfə oynayan komanda yoldaşının önündə olduqda oyundankənar vəziyyətdədir. Sonuncu hərəkət zərbə olduqda oyundankənar vəziyyət xəttini topa zərbə vuran ayaq müəyyən edir. Oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu oyuna müdaxilə etməməlidir. Buraya aşağıdakılar daxildir:
a. Topu oynamaq.
b. Top daşıyan oyunçuya tutuş etmək.
c. Rəqib komandanın istədiyi kimi oynamasına mane olmaq.
d. Oyundankənar vəziyyətdə ləngimək.
2. Oyunçu oyun sahəsinin istənilən yerində oyundankənar vəziyyətdə ola bilər.
3. Qəsdən edilməmiş irəli ötürməni qəbul edən oyunçu oyundankənar vəziyyətdə sayılmır.
4. Oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu aşağıdakı hallarda cəzalandırıla bilər:
a. Geri çəkilməyə cəhd göstərmir və oyuna müdaxilə edir; və ya
b. Topa doğru hərəkət edir; və ya
c. Topa ayaqla zərbə vuran komanda yoldaşının önündə olub dərhal oyunda olan komanda yoldaşının arxasına və ya topun tutulduğu, yaxud yerə düşdüyü yerdən oyunçunun öz tərəfinə doğru meydança boyunca çəkilən 10 metrlik xəyali xəttin arxasına çəkilmir. Top əvvəlcə qapı dirəyinə və ya üst tirə dəysə də bu qayda tətbiq olunur. Bir neçə oyunçu bu vəziyyətdə olduqda topun yerə düşdüyü və ya tutulduğu yerə ən yaxın oyunçu cəzalandırılır. Bu, 10 metr qaydası adlanır. Zərbə bloklandıqda və ya bloklama cəhdi zamanı topa toxunulduqda bu qayda tətbiq edilmir.
Cəza: Qaydanı pozmayan komanda aşağıdakılardan birini seçə bilər:
i. Qayda pozuntusunun baş verdiyi yerdə cərimə; və ya
ii. Qaydanı pozan komandanın topu sonuncu dəfə oynadığı yerdə skram.
5. Oyunçu topun və ya topu daşıyan komanda yoldaşının ona toxunmasından yayına bilmədikdə təsadüfən oyundankənar vəziyyətdə sayılır. Yalnız qaydanı pozan komanda üstünlük əldə etdikdə oyun dayandırılmalıdır. Cəza: skram.
6. Oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu aşağıdakı hallarda oyunda olan vəziyyətə keçir:
a. Topu sonuncu dəfə oynayan komanda yoldaşının arxasına keçir; və ya
b. Oyunda olan vəziyyətdəki komanda yoldaşının arxasına keçir.
7. Qayda 10.4c-dəki hal istisna olmaqla, oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu aşağıdakı hallarda oyunda olan vəziyyətə keçirilə bilər:
a. Oyunda olan vəziyyətdəki komanda yoldaşı oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçunu ötüb keçir və oyun sahəsində olur və ya yenidən oyun sahəsinə daxil olur.
b. Rəqib oyunçu:
i. Topa ayaqla zərbə vurur; və ya
ii. Topa sahib olmadan ona qəsdən toxunur.
c. Oyunçu həmin anadək qaydaya riayət edirsə, top auta çıxır.
8. Qayda 10.4c-yə əsasən oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu bloklama istisna olmaqla, rəqibin hər hansı hərəkəti ilə oyunda olan vəziyyətə keçirilə bilməz.
Rak, mol, skram və ya laynautdan geri çəkilmə
9. Rakda, molda, skramda və ya laynautda oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu həmin rak, mol, skram və ya laynaut başa çatdıqdan sonra da oyundankənar vəziyyətdə qalır.
10. Oyunçu yalnız aşağıdakı hallarda oyunda olan vəziyyətə keçirilə bilər:
a. Dərhal müvafiq oyundankənar vəziyyət xəttinin arxasına çəkilir; və ya
b. Rəqib oyunçu topu istənilən istiqamətdə beş metr daşıyır; və ya
c. Rəqib oyunçu topa ayaqla zərbə vurur.
11. Oyundankənar vəziyyətdə olan oyunçu aşağıdakı hallarda cəzalandırıla bilər:
a. Lüzumsuz gecikmədən geri çəkilmir və daha əlverişli mövqedə oyunda olan vəziyyətə keçirilməsindən üstünlük əldə edir; və ya
b. Oyuna müdaxilə edir; və ya
c. Topa doğru hərəkət edir.
Cəza: cərimə.
Mənbə: World Rugby, Laws of the Game Rugby Union 2026. Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılmış nəşr.