Qaydalar/Əlavələr
World Rugby · 2026

Matç rəsmilərinin siqnalları

Qaydaları Azərbaycan dilində bölmələr üzrə oxuyun, lazım olan anlayışı axtarın və rəsmi nəşri PDF formatında yükləyin.

PDF-i yüklə

Əsas hakim siqnalları

Skram

Skram

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Qol üfüqi vəziyyətdə topu oyuna daxil edəcək komandaya doğru uzadılır.

Sərbəst zərbə

Sərbəst zərbə

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Qol dirsəkdən düz bucaq altında bükülür, bazu qaydanı pozmayan komandaya doğru yönəldilir.

Cərimə

Cərimə

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Qol yuxarı bucaq altında qaydanı pozmayan komandaya doğru uzadılır.

Üstünlük

Üstünlük

Qol bel səviyyəsində qaydanı pozmayan komandaya doğru təxminən beş saniyə uzadılır.

Cəhd və cərimə cəhdi

Cəhd və cərimə cəhdi

Hakim arxasını ölü top xəttinə çevirir və qolunu şaquli olaraq yuxarı qaldırır.

Cəhd yoxdur

Cəhd yoxdur

Qollar bədənin qarşısında çarpazlaşdırılır, sonra açılır.

22 metrlik xəttdən və ya cəhd xəttindən drop-aut

22 metrlik xəttdən və ya cəhd xəttindən drop-aut

Qol müvafiq drop-aut xəttini göstərir.

İkinci dərəcəli hakim siqnalları — skram

Topun irəli atılması və ya irəli ötürmə

Topun irəli atılması və ya irəli ötürmə

Əllərlə xəyali topun irəli ötürüldüyünü göstərən hərəkət edilir.

Nok-forvard

Nok-forvard

Açıq əl başın üzərində olmaqla qol irəli uzadılır və irəli-geri hərəkət etdirilir.

Rakda və ya tutuşda oynanıla bilməyən top

Rakda və ya tutuşda oynanıla bilməyən top

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Bir qol üfüqi vəziyyətdə topu skramda oyuna daxil edəcək komandaya doğru uzadılır. Sonra digər qol və əl rəqib komandanın cəhd xəttinə doğru yönəldilərək irəli-geri hərəkət etdirilir.

Molda oynanıla bilməyən top

Molda oynanıla bilməyən top

Bir qol molun başlanğıcında topa sahib olmayan komandaya skram verildiyini göstərir. Digər qol üstünlük siqnalında olduğu kimi uzadılır, sonra bədən boyunca yellənərək əl əks çiyində dayanır.

Skramın 90 dərəcədən çox dönməsi

Skramın 90 dərəcədən çox dönməsi

Şəhadət barmağı başın üzərində fırladılır.

Laynautda (Dəhlizdə) topun düz atılmaması

Laynautda (Dəhlizdə) topun düz atılmaması

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Başın üzərindəki əl topun düz olmayan hərəkət istiqamətini göstərir.

Topun cəhd sahəsində yerə toxundurula bilməməsi

Topun cəhd sahəsində yerə toxundurula bilməməsi

Əllər arasındakı boşluq topun yerə toxundurulmadığını göstərir.

Sərbəst zərbə siqnalları

Ön xətt oyunçusunun ayağını qaldırması

Ön xətt oyunçusunun ayağını qaldırması

Ayaq qaldırılır və ona toxunulur.

Skramda topun düz daxil edilməməsi

Skramda topun düz daxil edilməməsi

Əllər diz səviyyəsində saxlanılır və topun düz olmayan şəkildə daxil edilməsi hərəkəti göstərilir.

Laynautda (Dəhlizdə) aralığın bağlanması

Laynautda (Dəhlizdə) aralığın bağlanması

Hər iki əl göz səviyyəsində, ovuclar içəri olmaqla yuxarı yönəldilir. Əllər sıxma hərəkəti ilə birləşdirilir.

Laynautda (Dəhlizdə) vaxtından əvvəl qaldırma və oyunçunun qaldırılması

Laynautda (Dəhlizdə) vaxtından əvvəl qaldırma və oyunçunun qaldırılması

Hər iki yumruq bel səviyyəsində öndə sıxılır və qaldırma hərəkəti edilir.

Cərimə siqnalları

Tutuşda topun dərhal buraxılmaması

Tutuşda topun dərhal buraxılmaması

Hər iki əl xəyali topu saxlayırmış kimi sinəyə yaxın tutulur.

Tutan oyunçunun tutulmuş oyunçunu buraxmaması

Tutan oyunçunun tutulmuş oyunçunu buraxmaması

Qollar oyunçunu tutan kimi birləşdirilir, sonra onu buraxan kimi açılır.

Tutan və ya tutulmuş oyunçunun kənara çəkilməməsi

Tutan və ya tutulmuş oyunçunun kənara çəkilməməsi

Barmaq və qol bədəndən uzaqlaşan dairəvi hərəkət edir.

Tutuşa yanlış istiqamətdən daxil olma

Tutuşa yanlış istiqamətdən daxil olma

Qol üfüqi saxlanılır, sonra yarımdairə üzrə hərəkət etdirilir.

Qəsdən oyunçunun üstünə yıxılma

Qəsdən oyunçunun üstünə yıxılma

Bükülmüş qol yıxılma hərəkətini göstərir. Siqnal qaydanı pozan oyunçunun yıxıldığı istiqamətdə verilir.

Tutuşun yaxınlığında yerə atılma

Tutuşun yaxınlığında yerə atılma

Düz qol aşağı yönəldilir və yerə atılma hərəkəti göstərilir.

Raka və ya mola arxadakı ayağın önündən və yandan qoşulma

Raka və ya mola arxadakı ayağın önündən və yandan qoşulma

Əl və qol üfüqi saxlanılaraq yana doğru hərəkət etdirilir.

Rakı və ya molu qəsdən dağıtma

Rakı və ya molu qəsdən dağıtma

Hər iki qol rəqibə bağlanmış kimi çiyin səviyyəsində tutulur. Yuxarı bədən aşağı endirilir və üstdəki rəqibi aşağı çəkirmiş kimi döndərilir.

Propun rəqibi aşağı çəkməsi

Propun rəqibi aşağı çəkməsi

Yumruq sıxılır, qol bükülür və rəqibi aşağı çəkmə hərəkəti göstərilir.

Propun rəqibi özünə çəkməsi

Propun rəqibi özünə çəkməsi

Yumruq sıxılır, qol çiyin səviyyəsində düz saxlanılır və rəqibi özünə çəkmə hərəkəti göstərilir.

Düzgün bağlanmama

Düzgün bağlanmama

Bir qol bağlanmanı göstərmək üçün irəli uzadılır. Digər əl tam bağlanmanın uzunluğunu göstərmək üçün həmin qol boyunca yuxarı-aşağı hərəkət edir.

Rakda və ya skramda topu əllə oynama

Rakda və ya skramda topu əllə oynama

Əl yer səviyyəsində topu əllə götürməyi göstərən süpürmə hərəkəti edir.

Laynautda (Dəhlizdə) rəqibə çiyinlə hücum

Laynautda (Dəhlizdə) rəqibə çiyinlə hücum

Qol üfüqi saxlanılır, dirsək yana yönəldilir. Qol və çiyin rəqibə çiyinlə hücumu göstərmək üçün kənara hərəkət edir.

Laynautda (Dəhlizdə) oyunçuya söykənmə

Laynautda (Dəhlizdə) oyunçuya söykənmə

Qol dirsəkdən bükülmüş və ovuc aşağı olmaqla üfüqi saxlanılır, sonra aşağı hərəkət etdirilir.

Laynautda (Dəhlizdə) rəqibi itələmə

Laynautda (Dəhlizdə) rəqibi itələmə

Hər iki əl çiyin səviyyəsində, ovuclar çölə olmaqla itələmə hərəkəti edir.

Laynautda (Dəhlizdə) oyundankənar vəziyyət

Laynautda (Dəhlizdə) oyundankənar vəziyyət

Əl və qol sinə boyunca üfüqi şəkildə qayda pozuntusunun baş verdiyi tərəfə hərəkət etdirilir.

Açıq oyunda maneə yaratma

Açıq oyunda maneə yaratma

Qollar açıq qayçı kimi sinənin qarşısında bir-birinə düz bucaq altında çarpazlaşdırılır.

Skramda, rakda və ya molda oyundankənar vəziyyət

Skramda, rakda və ya molda oyundankənar vəziyyət

Çiyinlər aut xəttinə paralel saxlanılır. Aşağı sallanan düz qol oyundankənar vəziyyət xətti boyunca qövs şəklində yellənir.

10 metrlik qaydaya əsasən oyundankənar vəziyyət və ya cərimə və sərbəst zərbə zamanı 10 metr geri çəkilməmə

10 metrlik qaydaya əsasən oyundankənar vəziyyət və ya cərimə və sərbəst zərbə zamanı 10 metr geri çəkilməmə

Hər iki açıq əl başın üzərində saxlanılır.

Yüksək tutuş — qayda pozuntusu

Yüksək tutuş — qayda pozuntusu

Əl boynun qarşısında üfüqi hərəkət etdirilir.

Ayaqla tapdalama — qayda pozuntusu

Ayaqla tapdalama — qayda pozuntusu

Qayda pozuntusunu göstərmək üçün ayaqla tapdalama və ya oxşar hərəkət edilir.

Yumruqla vurma — qayda pozuntusu

Yumruqla vurma — qayda pozuntusu

Sıxılmış yumruq açıq ovuca vurulur.

Hakimin qərarına etiraz

Hakimin qərarına etiraz

İrəli uzadılmış qolun əli danışığı göstərmək üçün açılıb-bağlanır.

Digər siqnallar

Skramın qurulması

Skramın qurulması

Dirsəklər bükülür, əllər başın üzərində barmaq ucları bir-birinə toxunmaqla saxlanılır.

Oyundankənar vəziyyət zamanı seçim — cərimə və ya skram

Oyundankənar vəziyyət zamanı seçim — cərimə və ya skram

Bir qol cərimə siqnalında olduğu kimi qaldırılır. Digər qol cərimə əvəzinə skramın keçirilə biləcəyi yeri göstərir.

Fizioterapevt tələb olunur

Fizioterapevt tələb olunur

Bir qolun qaldırılması zədələnmiş oyunçu üçün fizioterapevtə ehtiyac olduğunu göstərir.

Həkim tələb olunur

Həkim tələb olunur

Hər iki qolun baş üzərinə qaldırılması zədələnmiş oyunçu üçün həkimə və ya xərəyə ehtiyac olduğunu göstərir.

Qanaxma

Qanaxma

Qolların baş üzərində çarpazlaşdırılması oyunçunun qanaxmalı zədəsi olduğunu və müvəqqəti əvəz edilə biləcəyini göstərir.

Vaxtölçən saatı dayandırsın və işə salsın

Vaxtölçən saatı dayandırsın və işə salsın

Qol havaya qaldırılır və saatın dayandırılmalı və ya işə salınmalı olduğu anda fit verilir.

Baş zədəsinin qiymətləndirilməsi tələb olunur

Baş zədəsinin qiymətləndirilməsi tələb olunur

Yana açılmış qol bükülərək və açılaraq başa toxunur.

Vaxtın dayandırılması

Vaxtın dayandırılması

Qollar T hərfi formasında saxlanılır.

Hakimin TMO ilə məsləhətləşməsi

Hakimin TMO ilə məsləhətləşməsi

Uzanmış şəhadət barmaqları televiziya ekranını göstərən düzbucaqlı çəkir.

Sarı kart

Sarı kart

Hakim oyunçuya xəbərdarlıq verildiyini və onun sin-bin zonasına göndərildiyini göstərmək üçün sarı kartı nümayiş etdirir.

Qırmızı kart

Qırmızı kart

Hakim oyunçunun meydandan qovulduğunu və matçdan daimi kənarlaşdırıldığını göstərmək üçün qırmızı kartı nümayiş etdirir.

Köməkçi hakimin siqnalları

Qapıya zərbə uğurludur

Qapıya zərbə uğurludur

Bayraq qaldırılaraq topun qapı tirinin üzərindən və dirəklərin arasından keçdiyi göstərilir.

Aut və topu oyuna daxil edəcək komanda

Aut və topu oyuna daxil edəcək komanda

Bayraq bir qolla qaldırılır, köməkçi hakim aut nişanına gedib orada dayanır və digər qolu topu oyuna daxil etmək hüququ olan komandaya doğru uzadır.

Qayda pozuntusu

Qayda pozuntusu

Bayraq üfüqi saxlanılır və aut xəttinə düz bucaq altında oyun sahəsinin daxilinə yönəldilir.

Mənbə: World Rugby, Laws of the Game Rugby Union 2026. Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılmış nəşr.