Oyun qaydaları aşağıdakı variantlar nəzərə alınmaqla onlu reqbiyə tətbiq olunur.
Qayda 3. Komanda
Əsas qaydanın 1-ci bəndi:
1. Oyun zamanı oyun sahəsində hər komandadan 15-dən çox oyunçu ola bilməz.
Əvəz olunur:
1. Oyun zamanı oyun sahəsində hər komandadan 10-dan çox oyunçu ola bilməz.
2-ci bənd ləğv edilir.
Əsas qaydanın 4-cü bəndi:
4. Beynəlxalq matçlarda İttifaq səkkizədək əvəzedici oyunçu göstərə bilər.
Əvəz olunur:
4. Komanda beşədək əvəzedici oyunçu göstərə bilər.
Əsas qaydanın 5-ci bəndi:
5. Digər matçlarda göstərilə biləcək əvəzedici oyunçuların sayını matç təşkilatçısı müəyyən edir. Bu say səkkizdən çox ola bilməz.
Əvəz olunur:
5. Matç təşkilatçısı komandanın göstərə və ya istifadə edə biləcəyi əvəzedici oyunçuların sayını dəyişə bilər.
Əsas qaydanın 6-cı bəndi:
6. Əvəzetmələr yalnız top ölü olduqda və hakimin icazəsi ilə aparılır.
Əvəz olunur:
6. Komanda matçın istənilən vaxtında istənilən sayda oyunçunu əvəz edə bilər. Oyun sahəsinə daxil olan oyunçular bunu əvəz edilən oyunçu oyun sahəsini tərk etdikdən sonra orta xəttdən etməlidirlər. Cəza: cərimə.
34-cü bənd ləğv edilir.
Qayda 5. Vaxt
Əsas qaydanın 1-ci bəndi:
1. Matç 80 dəqiqədən çox davam etmir. Matç hər biri 40 dəqiqədən çox olmayan iki hissədən və itirilmiş vaxtdan ibarətdir. İstisna olaraq, matç təşkilatçısı pley-off yarışında heç-heçə başa çatan matçda əlavə vaxtın oynanmasına icazə verə bilər.
Əvəz olunur:
1. Matç 20 dəqiqə davam edir: hər biri 10 dəqiqədən çox olmayan iki hissə və itirilmiş vaxt. Matç təşkilatçısı matçın müddətini dəyişə bilər. Heç-heçə başa çatan matçda əlavə vaxt tələb olunduqda oyun bir dəqiqəlik fasilədən sonra hər biri beş dəqiqədən çox olmayan dövrlərlə bərpa olunur. Hər dövrdən sonra komandalar fasiləsiz olaraq tərəflərini dəyişirlər.
Əsas qaydanın 2-ci bəndi:
2. Fasilənin müddətini matç təşkilatçısı müəyyən edir və bu müddət 15 dəqiqədən çox ola bilməz. Fasilə zamanı komandalar və matç rəsmiləri oyun ərazisini tərk edə bilərlər.
Əvəz olunur:
2. Fasilə iki dəqiqədən çox davam etmir.
Qayda 6. Matç rəsmiləri
Əsas qaydanın 3-cü bəndi:
3. Püşkatmanı hakim təşkil edir. Kapitanlardan biri sikkəni atır, digəri isə tərəfi seçir. Püşkatmanın qalibi oyuna başlamağı və ya sahənin tərəfini seçir. Püşkatmanın qalibi sahənin tərəfini seçdikdə rəqib komanda oyuna başlayır və əksinə.
Əlavə:
1. Əlavə vaxt başlamazdan əvvəl hakim matçdan əvvəl olduğu qaydada püşkatma təşkil edir.
Qayda 8. Xal toplama
Əsas qaydanın 7-ci bəndi:
7. Cəhd qeydə alındıqda komanda yerə qoyulmuş topa zərbə və ya drop-kiklə konversiya yerinə yetirmək hüququ qazanır.
Əvəz olunur:
7. Cəhd qeydə alındıqda komanda drop-kiklə konversiya yerinə yetirmək hüququ qazanır.
Əsas qaydanın 8-ci bəndi:
8. Zərbəni yerinə yetirən oyunçu:
b yarımbəndi ləğv edilir.
c. Cəhdin verildiyi andan başlayaraq 60 saniyəlik oyun vaxtı ərzində, top aşıb yenidən qoyulmalı olsa belə, zərbəni yerinə yetirir. Cəza: zərbə ləğv edilir.
Əvəz olunur:
c. Cəhdin verildiyi andan başlayaraq 30 saniyəlik oyun vaxtı ərzində zərbəni yerinə yetirir. Cəza: zərbə ləğv edilir.
Konversiya zamanı rəqib komanda
Əsas qaydanın 14-cü bəndi:
14. Rəqib komandanın bütün oyunçuları öz cəhd xətlərinə çəkilir və zərbəni yerinə yetirən oyunçu zərbəyə yaxınlaşmağa başlayanadək həmin xətti keçmirlər. Oyunçu yaxınlaşmağa başladıqda onlar qapıya zərbənin qarşısını almaq üçün irəli atıla və ya tullana bilərlər, lakin bu hərəkətlər zamanı başqa oyunçular tərəfindən fiziki dəstək ala bilməzlər.
Əvəz olunur:
14. Rəqib komandanın bütün oyunçuları dərhal öz 10 metrlik xətlərinin yaxınlığında toplaşırlar.
Əsas cəza: Konversiya zamanı rəqib komanda qaydanı pozduqda zərbə uğurlu olarsa, qol qeydə alınır. Zərbə uğursuz olarsa, konversiya təkrar yerinə yetirilir və rəqib komandanın irəli atılmasına icazə verilmir. Təkrar zərbə verildikdə oyunçu bütün hazırlıq hərəkətlərini yenidən edə və zərbənin növünü dəyişə bilər.
Əvəz olunur:
Cəza: Konversiya zamanı rəqib komanda qaydanı pozduqda zərbə uğurlu olarsa, qol qeydə alınır. Zərbə uğursuz olarsa, konversiya təkrar yerinə yetirilir və rəqib komandanın irəli atılmasına icazə verilmir.
16-cı bənd ləğv edilir.
Əsas qaydanın 21-ci bəndi:
21. Zərbə komandanın niyyətini bildirdiyi andan başlayaraq 60 saniyəlik oyun vaxtı ərzində, top aşıb yenidən qoyulmalı olsa belə, yerinə yetirilməlidir. Cəza: zərbə ləğv edilir və skram verilir.
Əvəz olunur:
21. Zərbə komandanın niyyətini bildirdiyi andan başlayaraq 30 saniyəlik oyun vaxtı ərzində yerinə yetirilməlidir. Cəza: zərbə ləğv edilir və skram verilir.
Əsas qaydanın 24-cü bəndi:
24. Zərbəni yerinə yetirən oyunçu topu birbaşa yerə, qumun, yonqarın üzərinə və ya zərbə dayağına qoyur. Oyunçuya topu saxlayan komanda yoldaşı kömək edə bilər. Başqa heç bir köməkçi vasitədən istifadə edilə bilməz. Cəza: skram.
Əvəz olunur:
24. Zərbə drop-kiklə yerinə yetirilməlidir. Cəza: skram.
Əlavə vaxt
Əlavə:
30. Əlavə vaxtda xal toplayan ilk komanda oyun davam etdirilmədən dərhal qalib elan olunur.
Qayda 9. Qayda pozuntusu
Əsas qaydanın 29-cu bəndi:
29. Oyunçuya xəbərdarlıq edilərək 10 dəqiqəlik oyun vaxtı müddətinə müvəqqəti kənarlaşdırıldıqda hakim ona sarı kart göstərir. Həmin oyunçu daha sonra sarı kartla cəzalandırılan başqa qayda pozuntusu etdikdə oyundan qovulmalıdır.
Əvəz olunur:
29. Oyunçuya xəbərdarlıq edilərək iki dəqiqəlik oyun vaxtı müddətinə müvəqqəti kənarlaşdırıldıqda hakim ona sarı kart göstərir. Həmin oyunçu daha sonra sarı kartla cəzalandırılan başqa qayda pozuntusu etdikdə oyundan qovulmalıdır.
Qayda 12. Başlama və yenidən başlama zərbələri
Əsas qaydanın 4-cü bəndi:
4. Komanda xal topladıqdan sonra oyunu rəqib komanda meydanın orta xəttinin mərkəzindən və ya onun arxasından bərpa edir. Cəza: zərbəni yerinə yetirməyən komanda zərbənin təkrar yerinə yetirilməsini və ya skramı seçə bilər.
Əvəz olunur:
4. Komanda xal topladıqdan sonra oyunu həmin komanda meydanın orta xəttinin mərkəzindən və ya onun arxasından drop-kiklə bərpa edir. Cəza: sərbəst zərbə.
Əsas qaydanın 5a yarımbəndi:
5. Topa zərbə vurulduqda:
a. Zərbəni yerinə yetirən oyunçunun komanda yoldaşları topun arxasında olmalıdırlar. Cəza: skram.
Əvəz olunur:
a. Zərbəni yerinə yetirən oyunçunun komanda yoldaşları topun arxasında olmalıdırlar. Cəza: sərbəst zərbə.
Əsas qaydanın 6-cı bəndi:
6. Top 10 metrlik xəttə çatmalıdır. Cəza: zərbəni yerinə yetirməyən komanda zərbənin təkrar yerinə yetirilməsini və ya skramı seçə bilər.
Əvəz olunur:
6. Top 10 metrlik xəttə çatmalıdır. Cəza: sərbəst zərbə.
Əsas qaydanın 8-ci bəndi:
8. Top birbaşa auta çıxdıqda zərbəni yerinə yetirməyən komanda aşağıdakılardan birini seçir:
a. Zərbənin təkrar yerinə yetirilməsi.
b. Skram.
c. Laynaut.
d. Sürətli atış.
Əvəz olunur:
8. Top birbaşa auta çıxmamalıdır. Cəza: sərbəst zərbə.
Əsas qaydanın 9-cu bəndi:
9. Top heç bir oyunçuya toxunmadan rəqib komandanın cəhd sahəsinə vurulduqda və rəqib oyunçu topu dərhal yerə toxundurduqda, yaxud top cəhd sahəsindən keçərək ölü olduqda zərbəni yerinə yetirməyən komanda zərbənin təkrar yerinə yetirilməsini və ya skramı seçə bilər.
Əvəz olunur:
9. Top heç bir oyunçuya toxunmadan rəqib komandanın cəhd sahəsinə vurulduqda və rəqib oyunçu topu dərhal yerə toxundurduqda, yaxud top cəhd sahəsinin autuna, ölü top xəttinin üzərinə və ya onun arxasına çıxdıqda zərbəni yerinə yetirməyən komandaya sərbəst zərbə verilir.
Qayda 19. Skram
Əsas qaydanın 5-ci bəndi:
5. Hər iki komandada 15 oyunçu olduqda hər komandadan səkkiz oyunçu sxemdə göstərilən düzülüş üzrə bir-birinə bağlanır. Hər komandanın ön xəttində iki prop və bir hüker, ikinci xəttində iki kilid oyunçusu olur. Hər komandadan üçüncü xəttin üç oyunçusu skramın düzülüşünü tamamlayır. Cəza: cərimə.
Əvəz olunur:
5. Skramda hər komandadan iki xətt üzrə beş oyunçu olmalıdır. Ön xətt iki propdan və bir hükerdən, ikinci xətt isə iki kilid oyunçusundan ibarət olur. Beş oyunçunun hamısı skram başa çatanadək ona bağlı qalmalı və topu oynamaq üçün bağlanmanı buraxmamalıdır. Cəza: cərimə.
6-cı bənd ləğv edilir.
7d yarımbəndi ləğv edilir.
Əsas qaydanın 36b yarımbəndi:
36. Skram aşağıdakı halda başa çatır:
b. Top ən arxadakı oyunçunun ayaqlarına çatır və həmin oyunçu onu götürür, yaxud həmin komandanın skram yarımmüdafiəçisi topu oynayır.
Əvəz olunur:
b. Həmin komandanın skram yarımmüdafiəçisi topu oynayır.
Qayda 20. Cərimə və sərbəst zərbə
Əsas qaydanın 8-ci bəndi:
8. Zərbəni yerinə yetirən oyunçu topu punt-kiklə, drop-kiklə və ya yerə qoyulmuş topa zərbə ilə vura bilər. Auta zərbə zamanı yerə qoyulmuş topa zərbə vurula bilməz.
Əvəz olunur:
8. Zərbəni yerinə yetirən oyunçu topu punt-kiklə və ya drop-kiklə vura bilər, lakin yerə qoyulmuş topa zərbə vura bilməz.
Mənbə: World Rugby, Laws of the Game Rugby Union 2026. Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılmış nəşr.