Qaydalar/Qaydalar
Qayda 15

Qayda 15. Rak

Qaydaları Azərbaycan dilində bölmələr üzrə oxuyun, lazım olan anlayışı axtarın və rəsmi nəşri PDF formatında yükləyin.

PDF-i yüklə

Prinsip

Rakın məqsədi oyunçulara yerdə olan top uğrunda mübarizə aparmaq imkanı yaratmaqdır.

Rakın formalaşması

Rakın formalaşması

1. Rak yalnız oyun sahəsində baş verə bilər.

2. Hər komandadan ən azı bir oyunçu ayaq üstə, yerdə olan topun üzərində və bir-biri ilə təmasda olduqda rak formalaşır.

3. Rakın bütün mərhələlərində iştirak edən oyunçuların baş və çiyinləri ombalarından aşağı olmamalıdır. Cəza: sərbəst zərbə.

Rakda oyundankənar vəziyyət

Rakda oyundankənar vəziyyət xətti

4. Hər komandanın oyundankənar vəziyyət xətti cəhd xəttinə paralel uzanır və rakın hər hansı iştirakçısının ən arxadakı nöqtəsindən keçir. Həmin nöqtə cəhd xəttinin üzərində və ya arxasında olduqda bu komandanın oyundankənar vəziyyət xətti cəhd xəttidir.

Raka qoşulma

5. Raka gələn oyunçu ayaq üstə olmalı və öz oyundankənar vəziyyət xəttinin arxasından raka qoşulmalıdır.

6. Oyunçu ən arxadakı oyunçunun yanında, lakin onun önündə olmamaq şərtilə raka qoşula bilər.

7. Oyunçu komanda yoldaşına və ya rəqib oyunçuya bağlanmalıdır. Bağlanma bədənin hər hansı digər hissəsi ilə təmasdan əvvəl və ya onunla eyni vaxtda baş verməlidir.

8. Oyunçular dərhal ya raka qoşulmalı, ya da öz oyundankənar vəziyyət xəttinin arxasına çəkilməlidirlər.

9. Əvvəllər rakın bir hissəsi olmuş oyunçular oyunda olan vəziyyətdən raka yenidən qoşula bilərlər.

Cəza: cərimə.

Rak davam edərkən

10. Topa sahiblik rakda ayaqla mübarizə vasitəsilə və ya rəqib komandanı topdan uzağa itələməklə qazanıla bilər.

11. Rak formalaşdıqdan sonra heç bir oyunçu topu əllə oynamamalıdır. Rak formalaşmazdan əvvəl əllərini topa çatdırmış və ayaq üstə qalmaqda davam edən oyunçu istisnadır.

12. Oyunçular rak boyunca ayaq üstə qalmağa çalışmalıdırlar.

13. Rakdakı bütün oyunçular onun içinə daxil olmuş və ya ona bağlanmış vəziyyətdə olmalı, sadəcə yanında dayanmamalıdırlar.

14. Oyunçular təhlükəsiz şəkildə hərəkət etdikləri halda topu ayaqları ilə oynaya bilərlər.

15. Yerdə olan oyunçular topdan uzaqlaşmağa çalışmalı və rakdakı, yaxud rakdan çıxmaqda olan topu oynamamalıdırlar.

16. Oyunçular:

a. Topu ayaqları ilə qaldırmamalıdırlar.

b. Rakı qəsdən dağıtmamalı və ya onun üstünə tullanmamalıdırlar.

c. Başqa oyunçunun üzərinə qəsdən basmamalıdırlar.

d. Rakın yaxınlığında yerdə olan və rakdan çıxmaqda olan topun üstünə və ya üzərindən yıxılmamalıdırlar.

e. Topu rakdan çıxarmaq üçün ona ayaqla zərbə vurmamalı və ya buna cəhd göstərməməlidirlər.

Cəza: cərimə.

f. Topu yenidən raka qaytarmamalıdırlar.

g. Rak başa çatmadığı halda rəqibləri onun başa çatdığına inandırmaq üçün hər hansı hərəkət etməməlidirlər.

Cəza: sərbəst zərbə.

Rakın başa çatması

17. Komanda rakda topu aşkar şəkildə qazandıqda və top oynanılmaq üçün əlçatan olduqda hakim "oyna" çağırışını edir. Bundan sonra top beş saniyə ərzində rakdan uzaqlaşdırılaraq oynanılmalıdır. Cəza: skram.

18. Rakın iştirakçısı olan və ya olmuş oyunçu rakın yaxınlığında - bir metr daxilində - topu rakdan uzaqlaşdıraraq oynamağa cəhd göstərən rəqibə qarşı oynaya bilməz. Cəza: cərimə.

19. Top rakı tərk etdikdə, topu rakdan uzaqlaşdıraraq oynayan oyunçu onu yerdən qaldırdıqda və ya rakdakı top cəhd xəttinin üzərinə, yaxud arxasına çatdıqda rak başa çatır və oyun davam edir.

20. Top oynanıla bilmədikdə rak başa çatır. Hakim topun ağlabatan müddətdə rakdan çıxmayacağına qərar verdikdə skram təyin edilir. Top sonuncu dəfə irəli hərəkət edən komanda tərəfindən skramda oyuna daxil edilir.

Mənbə: World Rugby, Laws of the Game Rugby Union 2026. Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılmış nəşr.